- मन्त्री तिमिल्सिनाले हुलाकलाई विश्वमै उदाहरणीय बनाउने प्रतिबद्धता जनाए, सञ्चार सचिव पौडेलले संरक्षण र विस्तारमा जोड दिँदा महानिर्देशक पंगेनीले हुलाकको गौरव विश्वभर फैलिएको बताइन्
काठमाडौं । नेपालको इतिहास, राष्ट्रिय एकीकरण र वीरताको गाथालाई हुलाक टिकटमार्फत विश्वसामु चिनाउँदै १५२औँ विश्व हुलाक दिवस विभिन्न ऐतिहासिक तथा रचनात्मक कार्यक्रमका साथ मनाइएको छ। हुलाक सेवा विभागद्धारा शुक्रबार आयोजित सो विशेष कार्यक्रममा ऐतिहासिक योद्धाहरूको नाममा प्रकाशित हुलाक टिकटमा टाँचा प्रदान गर्नुका साथै फिलाटेलिक प्रदर्शनी, हुलाक सेवाको विकासमा योगदान पुर्याउने व्यक्तित्व तथा संस्थाको सम्मान र ‘मनमनमा हुलाक, जनजनमा हुलाक’ गीत सार्वजनिक गरिएको छ।
हुलाक सेवाको ऐतिहासिक महत्त्वलाई सम्मान गर्दै बदलिँदो समयअनुसार यसको रूपान्तरण र आधुनिकीकरण गर्नुपर्ने सन्देशसमेत दिवसका अवसरमा दिइएको छ। कार्यक्रममा सूचना तथा सञ्चारमन्त्री डा. विक्रम तिमिल्सिना र सञ्चार सचिव राजेन्द्रकुमार पौडेलले हुलाक सेवाको संरक्षण, विकास र विस्तारप्रति सरकारको प्रतिबद्धता व्यक्त गरे भने हुलाक सेवा विभागकी महानिर्देशक मनमाया भट्टराई पंगेनीले नेपालको हुलाकले देशको इतिहास, पहिचान र गौरवलाई विश्वभर चिनाउन महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको बताइन्।
हुलाक सेवा विभागकी महानिर्देशक पंगेनीको अध्यक्षतामा सम्पन्न विशेष कार्यक्रममा मन्त्री तिमिल्सिनाले ऐतिहासिक व्यक्तित्वहरू विशे नगर्ची, बाँगे सार्की, प्रथम विश्वयुद्धमा भिक्टोरिया क्रस प्राप्त गर्ने नेपाली वीरहरू कुलवीर थापा मगर र कर्णबहादुर राना मगर तथा टेलिभिजनका आविष्कारक जोन लोगी बेयर्डको नाममा प्रकाशित हुलाक टिकटको प्रथम दिवसीय आवरणमा टाँचा प्रदान गरेका थिए।
कार्यक्रमले हुलाकलाई चिठीपत्र र पार्सल आदानप्रदान गर्ने परम्परागत सेवामा मात्र सीमित नराखी नेपालको इतिहास, राष्ट्रिय पहिचान, सार्वजनिक सेवा र आधुनिक प्रविधिसँग जोडेर अघि बढाउनुपर्ने आवश्यकतालाई पनि उजागर गरेको छ।
हुलाकलाई विश्वमै उदाहरणीय बनाउने सरकारको प्रतिबद्धता
कार्यक्रममा प्रमुख अतिथि सञ्चारमन्त्री डा. तिमिल्सिनाले नेपालमा हुलाक सेवाले नयाँ आयाम स्थापित गरेको उल्लेख गर्दै यसको रूपान्तरणका लागि सरकार प्रतिबद्ध रहेको बताए।हुलाक सेवालाई समयानुकूल बनाउन सरकारले कुनै कसर बाँकी नराख्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्दै उनले नेपालको हुलाकलाई विश्वमै उदाहरणीय बनाउने लक्ष्यका साथ काम गरिने बताए। त्यसका लागि हुलाक सेवा विभागको नेतृत्वले गरिरहेको काम महत्त्वपूर्ण रहेको उनको भनाइ थियो।
मन्त्रीको प्रतिबद्धताले हुलाकको ऐतिहासिक गौरवलाई कायम राख्दै बदलिँदो प्रविधि, सेवाग्राहीको आवश्यकता र आधुनिक सार्वजनिक सेवा प्रणालीअनुसार संस्थालाई अघि बढाउनुपर्ने विषयलाई प्राथमिकतामा राखेको छ।
हुलाक सेवा नेपालको पुरानो सार्वजनिक सेवा प्रणालीमध्ये एक हो। सूचना प्रविधिको तीव्र विकाससँगै सञ्चारका माध्यम र सेवाप्रवाहका स्वरूप परिवर्तन भइरहेका बेला हुलाकको संस्थागत क्षमता, कार्यक्षेत्र र सेवा प्रणालीलाई समयअनुकूल बनाउनु चुनौतीका रूपमा रहेको छ।
हुलाकको संरक्षण र विस्तार आवश्यक : सञ्चार सचिव पौडेल
सञ्चार सचिव राजेन्द्रकुमार पौडेलले हुलाक सेवा नेपालको सबैभन्दा पुरानो र निरन्तर सञ्चालनमा रहेको सार्वजनिक सेवामध्ये एक भएकाले यसको संरक्षण, विकास र विस्तार आवश्यक रहेको बताए।
हुलाक सेवाले विभिन्न कालखण्डमा अनेक आरोह–अवरोह पार गर्दै आएको उल्लेख गर्दै उनले वर्तमान नेतृत्वले चुनौतीलाई अवसरमा बदल्ने प्रयास गरिरहेको बताए। हुलाक सेवा विभागको नेतृत्वले गरिरहेको कामको प्रशंसा गर्दै सचिव पौडेलले यसको विकासका लागि निरन्तर प्रयास आवश्यक रहेको धारणा व्यक्त गरे।
हुलाकको ऐतिहासिक महत्त्वलाई जोगाउनुका साथै यसको सेवा प्रणालीलाई प्रभावकारी बनाउनु अहिलेको आवश्यकता हो। बदलिँदो समयअनुसार हुलाकलाई कसरी उपयोगी, प्रतिस्पर्धी र सेवाग्राहीमैत्री बनाउने भन्ने विषयमा सरकार र विभागले थप ध्यान दिनुपर्ने सन्देश पनि दिवसका अवसरमा व्यक्त गरिएको छ।
सो कार्यक्रममा नेपालका लागि बेलायतका राजदूत रोब फेनले नेपालको हुलाकले नेपाललाई विश्वमा चिनाउने काम गरेको भन्दै नेपालको हुलाक सेवाको काम र भूमिकाको प्रसंसा गरे । कार्यक्रममा राष्ट्रिय दलित आयोगका अध्यक्ष देवराज तिमिल्सिना, आदिवासी जनजाती आयोगका सदस्य मीनबहादुर श्रीसमगर, नेपाल फिलाटेलिक सोसाइटीका अध्यक्ष चन्द्ररवि श्रेष्ठ लगायतले नेपालमा हुलाकसेवा विभागले हुलाक सेवाको सरंक्षण, विकास र विस्तारमा खेलेको भुमिकाको प्रसंसा गर्दै हुलाक सेवा विभागलाई अझै आधुनिकीकरण गर्नुपर्ने आवश्यकता औल्याएका थिए ।कार्यक्रममा विभागका निर्देशक विष्णुकुमारी भुसालले अतिथिलिाई स्वागत गर्दै नेपालको हुलाकको ऐतिहासिक पक्ष र महत्वका बारेमा प्रकाश पारेकी थिइन् ।
‘हुलाकले नेपालको इतिहास र गौरव विश्वभर चिनाएको छ’
हुलाक सेवा विभागकी महानिर्देशक मनमाया भट्टराई पंगेनीले हुलाक सेवालाई विश्वकै सञ्चार प्रणालीको महत्त्वपूर्ण आधारका रूपमा व्याख्या गर्दै यसको विकास र आधुनिकीकरण अहिलेको प्रमुख आवश्यकता भएको बताइन्।
नेपालको हुलाकले देशको इतिहास, पहिचान र सम्मानलाई विश्वभर चिनाउँदै आएको उल्लेख गर्दै उनले हुलाक सेवाको विकास, डिजिटलाइजेसन र विस्तारका लागि आफू दत्तचित्त भएर लागिरहेको स्पष्ट पारिन्।
‘मनमनमा हुलाक, जनजनमा हुलाक’ भन्ने नारालाई व्यवहारमै आत्मसात् गर्नुपर्नेमा जोड दिँदै महानिर्देशक पंगेनीले हुलाकलाई आम नागरिकसँग जोड्ने र यसको सेवाप्रति जनविश्वास अभिवृद्धि गर्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याइन्।
हुलाक टिकटले कुनै व्यक्ति वा घटनाको सम्झना मात्र गराउँदैन, त्यसले सम्बन्धित देशको इतिहास, संस्कृति, पहिचान र गौरवलाई पनि विश्वसामु पुर्याउँछ। यही महत्त्वलाई आत्मसात् गर्दै ऐतिहासिक व्यक्तित्वका नाममा टिकट प्रकाशन, पुराना टिकटको प्रदर्शनी र हुलाकको महत्त्व समेटिएको गीत सार्वजनिक गरिएको विभागको कार्यक्रमले देखाएको छ।
वीर योद्धाका नाममा टिकट, परिवारका सदस्यलाई सम्मान
विश्व हुलाक दिवसको अवसरमा प्रथम विश्वयुद्धमा भिक्टोरिया क्रस प्राप्त गर्ने नेपाली वीरहरू कुलवीर थापा मगर र कर्णबहादुर राना मगरको सम्मानमा प्रकाशित हुलाक टिकटमा टाँचा प्रदान गरिएको थियो।
कार्यक्रममा उनीहरूका परिवारका सदस्यलाई दोसल्ला ओढाएर सम्मानसमेत गरिएको थियो। यसले नेपालको इतिहासमा वीरता र योगदानका माध्यमबाट पहिचान बनाएका व्यक्तित्वहरूको स्मरणलाई संस्थागत गर्ने प्रयास गरेको छ।
नेपाल एकीकरण तथा राष्ट्र निर्माणमा योगदान पुर्याएका विशे नगर्ची र बाँगे सार्कीको नाममा प्रकाशित टिकटमा पनि मन्त्री तिमिल्सिनाले टाँचा प्रदान गरेका थिए।
टिकटमार्फत ऐतिहासिक व्यक्तित्वको योगदानलाई अभिलेखित गर्नु र नयाँ पुस्तासम्म पुर्याउनु यस्ता कार्यक्रमको महत्त्वपूर्ण पक्ष हो। हुलाक टिकट सङ्कलनमा रुचि राख्नेहरूका लागि मात्रै नभई नेपालको इतिहास र राष्ट्रिय पहिचानमा चासो राख्ने आम नागरिकका लागि समेत यस्ता टिकट ऐतिहासिक दस्ताबेज बन्न सक्छन्।कार्यक्रममा टेलिभिजनका आविष्कारक जोन लोगी बेयर्डको नाममा प्रकाशित टिकटमा समेत टाँचा प्रदान गरिएको थियो।
ऐतिहासिक टिकटको प्रदर्शनीमा मन्त्रीदेखि बेलायती राजदूतसम्म
विश्व हुलाक दिवसकै अवसरमा आयोजित फिलाटेलिक प्रदर्शनीको उद्घाटन तथा अवलोकन मन्त्री तिमिल्सिनाले गरेका थिए। प्रदर्शनीमा पुराना तथा ऐतिहासिक हुलाक टिकटहरू राखिएका थिए।प्रदर्शनीमा सञ्चार सचिव पौडेल, विभिन्न विभागका महानिर्देशक, मन्त्रालयका सहसचिवलगायत सयौँ व्यक्तिले अवलोकन गरेका थिए। नेपालका लागि बेलायतका राजदूत रोब फेनले समेत प्रदर्शनीमा सहभागी भई नेपालको इतिहाससँग सम्बन्धित पुराना तथा ऐतिहासिक टिकटबारे जानकारी लिएका थिए।नेपालको इतिहास, व्यक्तित्व र घटनालाई हुलाक टिकटमार्फत अभिलेखित गर्ने परम्पराले देशको पहिचान अन्तर्राष्ट्रियस्तरमा पुर्याउन योगदान गर्दै आएको छ। ऐतिहासिक टिकटको प्रदर्शनीले विगतका घटनालाई स्मरण गराउनुका साथै हुलाक टिकट सङ्कलन तथा अध्ययनको महत्त्वसमेत उजागर गरेको छ।कार्यक्रममा सहभागी वक्ताहरूले हुलाक सेवाको संरक्षण, विकास, विस्तार र आधुनिकीकरणलाई निरन्तरता दिनुपर्नेमा जोड दिएका थिए।
हुलाक सेवामा योगदान पुर्याउने व्यक्ति तथा संस्था सम्मानित
दिवसका अवसरमा हुलाक सेवा र यसको विकासमा महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्याउने कर्मचारी, विभिन्न सङ्घसंस्थाका प्रतिनिधि, सञ्चारकर्मी तथा सञ्चार संस्थालाई सम्मान गरिएको थियो।
हुलाक सेवालाई प्रभावकारी बनाउन कर्मचारी, सेवासँग सम्बन्धित संस्था र सञ्चारमाध्यमको भूमिका महत्त्वपूर्ण हुने भएकाले योगदानकर्ताको सम्मानले संस्थागत कामप्रति प्रोत्साहन थप्ने अपेक्षा गरिएको छ।
हुलाक सेवा विभागले ऐतिहासिक विरासतको संरक्षणसँगै सेवा प्रवाहको गुणस्तर अभिवृद्धि गर्नुपर्ने सन्देशसमेत कार्यक्रममार्फत दिएको छ।
महानिर्देशक पंगेनीको स्वरमा ‘मनमनमा हुलाक, जनजनमा हुलाक’ गीत सार्वजनिक
विश्व हुलाक दिवसको अर्को विशेष आकर्षण थियो—महानिर्देशक मनमाया भट्टराई पंगेनीद्वारा रचित तथा उनकै स्वरमा प्रस्तुत ‘मनमनमा हुलाक, जनजनमा हुलाक’ गीतको अडियो सार्वजनिक।
बहुमुखी प्रतिभाकी धनी पंगेनीले आफैँ रचना गरी गाएको उक्त गीतमार्फत नेपालको हुलाक सेवाको ऐतिहासिक महत्त्व, गरिमा र गौरवलाई भावनात्मक रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।हुलाकलाई जनताको मन र जीवनसँग जोड्ने सन्देश बोकेको गीतले विभागको नारा र सेवाको ऐतिहासिक पहिचानलाई सिर्जनामार्फत आम नागरिकसम्म पुर्याउने प्रयास गरेको छ।हुलाकको महत्त्वलाई सरकारी कार्यक्रम र औपचारिक सन्देशमा मात्र सीमित नराखी गीतजस्तो सिर्जनात्मक माध्यमबाट प्रस्तुत गर्नु दिवसको फरक पक्ष बनेको छ।
हुलाकको गौरव जोगाउँदै आधुनिक सेवातर्फ अघि बढ्ने चुनौती
१५२औँ विश्व हुलाक दिवसका अवसरमा आयोजित कार्यक्रमले नेपालको हुलाक सेवाको इतिहास, राष्ट्रिय पहिचान र संस्थागत योगदानलाई पुनः स्मरण गराएको छ। ऐतिहासिक योद्धाका नाममा टिकट प्रकाशन, फिलाटेलिक प्रदर्शनी, योगदानकर्ताको सम्मान र गीत सार्वजनिक गर्ने कार्यक्रमले हुलाकको सांस्कृतिक तथा ऐतिहासिक पक्षलाई उजागर गरेका छन्।
तर हुलाकको गौरवलाई वर्तमान र भविष्यसँग जोड्न यसको सेवा प्रणालीलाई समयअनुकूल बनाउनु पनि उत्तिकै आवश्यक छ। डिजिटल प्रविधिको विस्तार, नागरिकका बदलिँदा आवश्यकता र सार्वजनिक सेवामा बढ्दो अपेक्षाबीच हुलाकलाई कसरी अझ प्रभावकारी, पहुँचयोग्य र सेवाग्राहीमैत्री बनाउने भन्ने प्रश्न महत्त्वपूर्ण छ।
कार्यक्रममा मन्त्री र सचिवले व्यक्त गरेको प्रतिबद्धता तथा महानिर्देशकले अघि सारेको आधुनिकीकरणको दृष्टिकोण व्यवहारमा कति प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन हुन्छ भन्ने विषयले हुलाक सेवाको आगामी दिशा निर्धारण गर्नेछ।
इतिहास र गौरवलाई सम्मान गर्दै डिजिटल भविष्यतर्फ अघि बढ्न सके मात्रै ‘मनमनमा हुलाक, जनजनमा हुलाक’ भन्ने नाराले वास्तविक अर्थ पाउनेछ।
प्रतिक्रिया