-
बंगालको खाडीमा विकसित चक्रवात ‘अर्नब’को अप्रत्यक्ष प्रभाव नेपालमा पर्ने पूर्वानुमानसँगै बिहीबारदेखि शनिबारसम्म उच्च सतर्कता अपनाउन विपद् व्यवस्थापन निकायको आग्रह।
-
शुक्रबार र शनिबार कोशीदेखि सुदूरपश्चिमसम्म वर्षा तथा हिमपातको सम्भावना, केही स्थानमा भारी वर्षा र हिमपात हुन सक्ने।
-
हिमाली तथा उच्च पहाडी क्षेत्रमा हिमआँधी, हिमपहिरो र पदमार्ग अवरुद्ध हुने जोखिम; अध्यागमन विभागद्वारा कात्तिक १२, १३ र १४ गते पदयात्रामा नजान आग्रह।
-
प्रतिकूल मौसमले सडक तथा हवाई यातायात, जनजीवन र दैनिक गतिविधि प्रभावित हुन सक्ने भएकाले अनावश्यक यात्रा नगर्न र आधिकारिक सूचनाको नियमित जानकारी लिन अनुरोध।
काठमाडौं । बंगालको खाडीमा विकसित शक्तिशाली चक्रवात ‘अर्नब’को अप्रत्यक्ष प्रभाव नेपालमा पनि पर्ने पूर्वानुमानसँगै सरकारले उच्च सतर्कता अपनाएको छ। बिहीबार रातिदेखि शनिबारसम्म मौसम प्रतिकूल बन्न सक्ने र विशेषगरी शुक्रबार तथा शनिबार वर्षा, हिमपात र हिमाली क्षेत्रमा हिमआँधी तथा हिमपहिरोको जोखिम बढ्न सक्ने भन्दै विपद् व्यवस्थापनका निकायलाई पूर्वतयारी अवस्थामा राखिएको हो।
चक्रवातको प्रभावले हिमालदेखि पहाड र तराईसम्म मौसम प्रभावित हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ। राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले सम्भावित जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै सम्बन्धित निकाय तथा सुरक्षा अंगलाई सतर्क रहन र आवश्यक पूर्वतयारी गर्न निर्देशन दिएको जनाएको छ।
प्राधिकरणका कार्यकारी प्रमुख तथा विपद्विज्ञ डा. धर्मराज उप्रेतीका अनुसार मौसम विज्ञान विभागको पूर्वानुमानका आधारमा बिहीबार रातिदेखि शनिबारसम्म विशेष सतर्कता अपनाइएको छ। यसअघि नै जोखिम पहिचान गरिएका क्षेत्रमा थप सावधानी अपनाउन सम्बन्धित निकायलाई भनिएको उनले जानकारी दिए।
शुक्रबार र शनिबार मौसम बढी प्रतिकूल हुने अनुमान
मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार बुधबार देशका कोशी, मधेश, बागमती र लुम्बिनी प्रदेशमा साधारणतया बदली हुने सम्भावना छ। कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशमा भने आंशिक बदली रहने अनुमान गरिएको छ।
बिहीबारदेखि चक्रवातको अप्रत्यक्ष प्रभाव देखिन थाल्नेछ। कोशी, मधेश र बागमती प्रदेशका थोरै स्थानमा तथा गण्डकी, लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका एक–दुई स्थानमा मध्यमसम्मको वर्षा वा हिमपात हुन सक्ने महाशाखाको पूर्वानुमान छ।
शुक्रबार र शनिबार भने मौसम थप प्रतिकूल हुन सक्ने देखिएको छ। कोशी, मधेश, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका केही स्थानमा वर्षा हुने तथा कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका हिमाली र पहाडी भूभागका एक–दुई स्थानमा भारी वर्षा वा हिमपातसमेत हुन सक्ने वरिष्ठ मौसमविद् विभूति पोखरेलले बताइन्।
चक्रवातको बाहिरी घेराका बादल नेपालसम्म आइपुग्ने र माथिल्लो वायुमण्डलमा रहेको मौसमी प्रणालीसँग मिसिँदा वर्षा तथा हिमपातको अवस्था सिर्जना हुन सक्ने मौसमविद्हरूको आकलन छ।
यद्यपि, तत्कालै आत्तिनुपर्ने अवस्था नरहेको तर पूर्वानुमानलाई गम्भीरतापूर्वक लिएर सतर्क रहनुपर्ने मौसमविद् पोखरेलले बताएकी छन्।
हिमाली क्षेत्रमा हिमआँधी र हिमपहिरोको जोखिम
चक्रवातको सम्भावित प्रभावले उच्च पहाडी तथा हिमाली क्षेत्रमा भारी हिमपात, हिमआँधी र हिमपहिरोको जोखिम बढ्न सक्ने प्राधिकरणले जनाएको छ। मौसम प्रतिकूल हुँदा पदमार्ग अवरुद्ध हुने, सडक यातायात प्रभावित हुने र दुर्गम क्षेत्रमा आवतजावत कठिन बन्न सक्ने जोखिम छ।
यसलाई ध्यानमा राख्दै पर्यटक, पदयात्री तथा पर्वतारोहणमा जानेहरूलाई उच्च पहाडी र हिमाली क्षेत्रमा यात्रा नगर्न आग्रह गरिएको छ। अध्यागमन विभागले कात्तिक १२, १३ र १४ गते तीन दिन पदयात्रामा नजान पर्यटकलाई आग्रह गरिसकेको छ।
यसअघि नै पदयात्रामा निस्किएकाहरूलाई समेत मौसम प्रतिकूल रहने अवधिभर सुरक्षित स्थानमा बस्न र सम्बन्धित निकायको निर्देशन पालना गर्न भनिएको छ।
विशेषगरी हिमाली क्षेत्रमा यात्रा गरिरहेका पर्यटक तथा पदयात्रीले मौसमको सामान्य सुधार देखिएकै आधारमा जोखिमपूर्ण यात्रा अघि नबढाउनुपर्ने अधिकारीहरूको सुझाव छ।
सडक तथा हवाई यातायात प्रभावित हुन सक्ने
वर्षा, हिमपात र तीव्र हावाहुरीका कारण सडक तथा हवाई यातायातमा असर पर्न सक्ने भएकाले अत्यावश्यक कामबाहेक यात्रा नगर्न आग्रह गरिएको छ। विशेषगरी पहाडी तथा हिमाली सडकमा यात्रा गर्नेहरूले मौसमको पछिल्लो अवस्था बुझेर मात्रै यात्रा तय गर्नुपर्नेछ।
त्यस्तै, सम्भावित बाढीको जोखिम रहेका नदीकिनार तथा अन्य जोखिमयुक्त क्षेत्रमा नबस्न, मौसमसम्बन्धी आधिकारिक सूचना नियमित रूपमा लिन र पूर्वसूचना प्रणालीबाट जारी सन्देशलाई बेवास्ता नगर्न प्राधिकरणले अनुरोध गरेको छ।
सम्भावित विपद्बाट मानवीय तथा भौतिक क्षति न्यूनीकरण गर्न स्थानीय तह, सुरक्षा निकाय र सम्बन्धित कार्यालयलाई आवश्यक तयारी अवस्थामा रहन भनिएको छ।
मौसम र विपद्सम्बन्धी जानकारीका लागि यी नम्बरमा सम्पर्क गर्न सकिने
प्राधिकरणले मौसम तथा विपद्सम्बन्धी आधिकारिक सूचना लिएर मात्रै आवश्यक निर्णय गर्न आग्रह गरेको छ।
- मौसमसम्बन्धी जानकारी : ११५५
- राष्ट्रिय तथा जिल्ला आपत्कालीन कार्यसञ्चालन केन्द्र : १२३४
- नेपाल प्रहरी : १००
- सशस्त्र प्रहरी बल : १११४
- पर्यटक प्रहरी : ११४४
मौसम प्रतिकूल हुने अवधिमा जोखिमयुक्त क्षेत्रमा अनावश्यक आवतजावत नगर्न, बालबालिका, ज्येष्ठ नागरिक तथा अन्य जोखिममा रहेका व्यक्तिको सुरक्षामा ध्यान दिन र सरकारी निकायबाट जारी निर्देशन पालना गर्न प्राधिकरणले आग्रह गरेको छ।
भारतको पूर्वी तटीय क्षेत्रमा चक्रवातको प्रभाव, यातायातसमेत प्रभावित
भारतको मौसम विभागका अनुसार चक्रवात ‘अर्नब’ बंगालको खाडीबाट आन्ध्र प्रदेशको तटीय क्षेत्रतर्फ अघि बढेको छ। चक्रवातका कारण हावाको गति प्रतिघण्टा ११५ देखि १२५ किलोमिटरसम्म पुगेको र यो बढेर प्रतिघण्टा १४० किलोमिटरसम्म पुग्न सक्ने अनुमान गरिएको छ।
चक्रवातको प्रभावबाट भारतका तटीय क्षेत्रमा तीव्र हावाहुरी, भारी वर्षा, डुबान तथा भौतिक संरचनामा क्षति पुग्न सक्ने जोखिम औँल्याइएको छ। रुख ढल्ने, विद्युत्का खम्बामा क्षति पुग्ने, कमजोर संरचना भत्किने र तल्लो भूभाग डुबानमा पर्ने सम्भावनालाई ध्यानमा राख्दै प्रभावित क्षेत्रमा उच्च सतर्कता अपनाइएको छ।
सम्भावित जोखिमका कारण दक्षिण तटीय रेलवेले अक्टोबर २७ र २८ मा सञ्चालन हुने ५३ वटा रेल सेवा रद्द गरेको छ। विशाखापत्तनम र विजयवाडा आउने–जाने उडान प्रभावित हुन सक्ने भन्दै एयर इन्डियाले यात्रुलाई उडानको पछिल्लो अवस्था जाँच गरेर मात्रै विमानस्थल जान आग्रह गरेको छ।
प्रभावित क्षेत्रका विद्यालय बन्द गर्ने, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिकलगायत जोखिममा रहेका समूहलाई सुरक्षित राख्ने र आवश्यक खाद्यान्न तथा राहत सामग्रीको व्यवस्था गर्ने तयारीसमेत गरिएको छ।
भारतका विभिन्न क्षेत्रमा भारीदेखि अत्यधिक भारी वर्षाको चेतावनी जारी गरिएको छ। अक्टोबर २७ र २८ मा तटीय आन्ध्र प्रदेश तथा यनममा भारी वर्षा हुन सक्ने अनुमान छ। ओडिशामा अक्टोबर २८, छत्तीसगढमा अक्टोबर २८ र २९ तथा पूर्वी उत्तर प्रदेशमा अक्टोबर २९ मा पनि भारी वर्षाको सम्भावना औँल्याइएको छ।
नेपालमा पनि विशेष सावधानी आवश्यक
चक्रवातको केन्द्र नेपालमा नरहे पनि यसको बाहिरी प्रभाव र अन्य मौसमी प्रणालीको अन्तरक्रियाले वर्षा तथा हिमपात गराउन सक्ने भएकाले सतर्कता आवश्यक रहेको मौसमविद्हरूको भनाइ छ।
विशेषगरी उच्च पहाडी तथा हिमाली क्षेत्रका बासिन्दा, पर्यटक, पदयात्री, पर्वतारोही र सडकमार्गबाट यात्रा गर्नेहरूले मौसमको अद्यावधिक सूचना लिनुपर्नेछ। जोखिमयुक्त स्थानमा बसोबास गर्नेहरूले स्थानीय प्रशासन तथा सुरक्षा निकायको निर्देशनअनुसार आवश्यक सावधानी अपनाउनुपर्नेछ।
मौसमको पूर्वानुमानलाई सामान्य मौसमी परिवर्तनका रूपमा मात्र नलिई सम्भावित जोखिमबाट जोगिने तयारी गर्नुपर्ने देखिएको छ। शुक्रबार र शनिबार मौसम बढी प्रतिकूल हुन सक्ने भएकाले सम्बन्धित निकाय र नागरिक दुवैले सतर्कता अपनाउनु आवश्यक छ।
प्रतिक्रिया