काठमाडौं । पछिल्लो समय नेपाली राजनीतिमा देखिएका केही अभिव्यक्ति र शैलीले नेतृत्वको आत्मविश्वास, दम्भ र संस्थागत मर्यादाबारे बहस सुरु भएको छ। विगतमा केपी शर्मा ओलीले रेल र पानीजहाजजस्ता महत्वाकांक्षी योजनामार्फत विकासको सपना प्रस्तुत गर्दा विश्लेषकहरूले त्यसमा दम्भ देखिएको टिप्पणी गरेका थिए। अहिले प्रधानमन्त्री बालेन शाहले सरकारलाई ‘ब्रेकविहीन गाडी’ को संज्ञा दिएपछि पुनः यस्तै बहस चर्किएको छ।
राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार नेतृत्वमा गति, साहस र परिवर्तनको चाहना आवश्यक भए पनि त्यससँगै संयम, विवेक र संस्थागत नियन्त्रण पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण हुन्छ। लोकतन्त्रमा संविधान, संसद्, न्यायपालिका, संवैधानिक निकाय र स्वतन्त्र सञ्चारमाध्यमले सरकारलाई सही दिशामा अघि बढाउन नियन्त्रण र सन्तुलनको भूमिका निर्वाह गर्ने गर्छन्।
तीव्र गतिसँगै नियन्त्रणको आवश्यकता औंल्याउँदै शक्तिशाली नेतृत्वले पनि संस्थागत मर्यादा र कानुनी सीमालाई सम्मान गर्नुपर्ने उल्लेख गरिएको छ। अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगजस्ता संवैधानिक निकायमाथि कार्यपालिकाको दबाब लोकतान्त्रिक मूल्यअनुकूल नहुने तर्क गरिएको छ।
विश्व राजनीतिका उदाहरण दिँदै शक्ति र अतिआत्मविश्वासका कारण संकटमा परेका नेताहरूको चर्चा गरिएको छ। साथै नेल्सन मण्डेला, लिक्वान यु, एन्जेला मर्केल र बीपी कोइरालाजस्ता नेताहरूको उदाहरण प्रस्तुत गर्दै सफल नेतृत्वको आधार आत्मविश्वाससँगै विनम्रता, धैर्यता र संस्थाप्रतिको सम्मान रहेको निष्कर्ष निकालिएको छ।
लोकतन्त्रमा स्थायी सफलता केवल तीव्र गतिले नभई सही दिशा, सन्तुलन र आवश्यक समयमा गति नियन्त्रण गर्न सक्ने नेतृत्व क्षमताले निर्धारण गर्ने सन्देश दिएको छ।
